ΑΓΚΑΘΑ ΚΡΙΣΤΙ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ: ΕΝΑΣ ΑΜΟΙΒΑΙΟΣ ΕΡΩΤΑΣ

Η Άγκαθα Κρίστι στην Ακρόπολη, 1958

Όποιος αγαπά την αστυνομική λογοτεχνία, δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχει διαβάσει κάμποσα βιβλία της Άγκαθα Κρίστι. Η αγγλίδα Κυρία του Εγκλήματος είναι ιδιαίτερα αγαπητή στη χώρα μας, με το σύνολο του έργου της μεταφρασμένο στα ελληνικά. Ποιος δεν έχει πιάσει στα χέρια του τα κίτρινα βιβλιαράκια των Εκδόσεων Λυχνάρι, με τα ζωηρόχρωμα εξώφυλλα, αλλά κι εκείνα αρκετών, ακόμη, εκδοτικών οίκων; Και ποιος δεν χάρηκε με την είδηση ότι, όλα της τα βιβλία, ξαναμεταφράζονται για τις Εκδόσεις Ψυχογιός; Αυτό που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, είναι το γεγονός ότι η μεγάλη συγγραφέας αγαπούσε πολύ την Ελλάδα και είχε επισκεφθεί τη χώρα μας με διάφορες ευκαιρίες.

To 1928 –και μετά από ένα τραυματικό διαζύγιο από τον σύζυγό της Άρτσι Κρίστι, με τον οποίο είχε αποκτήσει και το μοναδικό της παιδί, την κόρη της Ρόζαλιντ- η Άγκαθα αφήνει το Λονδίνο για την Κωνσταντινούπολη, όπου επιβιβάζεται στο περιβόητο Oριάν Εξπρές, με σκοπό να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο (σε διάρκεια και σε χιλιόμετρα) ταξίδι στις χώρες της Μέσης Ανατολής. Το συγκεκριμένο ταξίδι, που κράτησε πάνω από δύο χρόνια, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλά από τα βιβλία της, οι υποθέσεις των οποίων εξελίσσονται σε αυτές τις χώρες.

Προς το τέλος του ταξιδιού, στις αρχές του 1930, θα γνωρίσει στο Ιράκ τον δεύτερο σύζυγό της, τον κατά 13 χρόνια νεώτερό της αρχαιολόγο Μαξ Μαλλόουαν, καθώς εκείνος ξεναγεί στην ανασκαφή του ένα γκρουπ τουριστών, ανάμεσα στους οποίους βρίσκεται και η Άγκαθα. Από εκείνη τη στιγμή –και μέχρι τον θάνατο της Άγκαθα το 1976- το ζευγάρι θα παραμείνει αχώριστο. Η συγγραφέας ακολουθεί τον αρχαιολόγο αγαπημένο της σχεδόν σε όλες του τις ανασκαφές και τα ταξίδια. Λίγο μετά την γνωριμία τους επισκέπτονται μαζί την Αθήνα και μένουν στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία, στο Σύνταγμα. Ο σκοπός ήταν να μείνουν λίγες ημέρες στην Αθήνα και στη συνέχεια να επισκεφθούν τους Δελφούς, κάτι που η Άγκαθα επιθυμούσε πολύ. Τα σχέδια ματαιώνονται, καθώς μια ασθένεια της Ρόζαλιντ αναγκάζει την Άγκαθα να επιστρέψει εσπευσμένα στην Αγγλία.

Τον Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς, η Άγκαθα και ο Μαξ παντρεύονται και το γαμήλιο ταξίδι τους πραγματοποιείται στις Δαλματικές Ακτές και την Ελλάδα. Επιβιβάζονται σ’ ένα μικρό, σέρβικο καράβι, περνάνε από τις ακτές της Αλβανίας και καταλήγουν στην Πάτρα όπου, με έναν μικρό σιδηροδρομικό συρμό «γεμάτο επιβάτες αλλά και ψύλλους» -όπως χαρακτηριστικά σημειώνει η Κρίστι στην αυτοβιογραφία της- φτάνουν στην Αρχαία Ολυμπία. «Η Ελλάδα δεν χρειάζεται περιγραφή», γράφει η ίδια. «Η Ολυμπία είναι τόσο υπέροχη, όσο την περίμενα». Επόμενος σταθμός των νεονύμφων η Ανδρίτσαινα, στην οποία φθάνουν μετά από 14 ώρες ταξίδι πάνω σε μουλάρια! Η εμπειρία αποδεικνύεται τραυματική για την Κρίστι: «δεν είχα καμία εκπαίδευση στην μουλαροκαβαλαρία… Μετά από 14 ώρες η αγωνία με είχε κατακυριεύσει… δεν μπορούσα να αντιληφθώ αν θα πονούσα περισσότερο περπατώντας ή εξακολουθώντας να παραμένω πάνω στο μουλάρι… όταν φτάσαμε κυριολεκτικά κατέρρευσα. Πονούσα παντού και είπα, αγριεμένη, στον Μαξ: Δεν είσαι κατάλληλος για κανένα γάμο και για καμία γυναίκα, αν δεν αντιλαμβάνεσαι πώς νοιώθει κανείς μετά από ένα ταξίδι μ’ αυτές τις συνθήκες! Ειλικρινά, αυτό το περιστατικό, θα μπορούσε να είχε διαλύσει τον γάμο μας…». Μετά από δύο ημέρες ανάπαυσης στην Ανδρίτσαινα, το ζευγάρι επισκέφθηκε τον Ναό του Απόλλωνα στην περιοχή των Βασσών –πάλι με μουλάρια αλλά σε μια διαδρομή που κράτησε λιγότερο από πέντε ώρες, χρονικό πλαίσιο απόλυτα ανεκτό από την Κρίστι.

Σειρά είχε η Αργολίδα, επίσκεψη που η Άγκαθα περιγράφει ενθουσιασμένη στην αυτοβιογραφία της: «Πήγαμε στις Μυκήνες, στην Επίδαυρο και μείναμε σ’ ένα ξενοδοχείο στο Ναύπλιο, πιθανότατα στη βασιλική σουίτα! Είχε κόκκινες, βελούδινες κουρτίνες και ένα τεράστιο κρεβάτι με ουρανό και χρυσοποίκιλτα μπροκάρ υφάσματα. Πήραμε πρωϊνό στο μικρό μπαλκονάκι του δωματίου μας -που έμοιαζε τόσο εύθραυστο αλλά είχε περίτεχνα κάγκελα- ατενίζοντας ένα μικρό νησί στη θάλασσα εμπρός μας (Σ.τ.Σ:Μπούρτζι). Μετά, κατεβήκαμε για κολύμπι, αλλά η θάλασσα ήταν γεμάτη μέδουσες.

Η Επίδαυρος μου φάνηκε μαγευτική. Εκεί ανακάλυψα και το τι σημαίνει «πάθος του αρχαιολόγου». Η ημέρα ήταν υπέροχη, ο ήλιος έλαμπε ζεστός κι αποφάσισα να πάω στο θέατρο, αφήνοντας τον Μαξ να χαζεύει μια επιγραφή στο Μουσείο. Περιηγήθηκα στον αρχαίο χώρο, ανέβηκα μέχρι την τελευταία σειρά κερκίδων στο θέατρο. Η ώρα περνούσε κι ο Μαξ δεν ερχόταν να με συναντήσει. Απηυδισμένη πήγα να τον αναζητήσω. Τον βρήκα ξαπλωμένο μπροστά στην ίδια μαρμάρινη αρχαία επιγραφή, να προσπαθεί να την μεταφράσει. Παρέμεινε άλλη μια ώρα στο Μουσείο, ενώ εγώ απολάμβανα την υπέροχη φύση της Επιδαύρου».

Όμως το πιο συναρπαστικό κομμάτι του ταξιδιού, για την Άγκαθα, ήταν η επίσκεψη στους Δελφούς, ένα όνειρο πολλών χρόνων που –επιτέλους- πραγματοποιήθηκε τον γλυκό Σεπτέμβρη του ΄30. Της άρεσε τόσο πολύ η φύση που περιτριγύριζε τον αρχαιολογικό χώρο, ώστε έψαχνε να αγοράσει κάποιο κομμάτι γης κοντά, για να χτίσει σπίτι. Τριάντα χρόνια αργότερα, όταν επισκέφθηκε ξανά τους Δελφούς, τους βρήκε πολύ αλλαγμένους, γεμάτους μαγαζιά με σουβενίρ, ταβέρνες και αμέτρητα λεωφορεία που, διαρκώς, ξεφόρτωναν τουρίστες.

Το ταξίδι συνεχίστηκε με επισκέψεις στην Ιτέα και το Γαλαξείδι και κατέληξε στην Αθήνα, όπου η Άγκαθα αρρώστησε και αναγκάστηκε να μείνει πολλές μέρες στο ξενοδοχείο. Ο Μαξ έπρεπε να φύγει για την ανασκαφή του στο Ιράκ και την εμπιστεύτηκε στα χέρια ενός έλληνα γιατρού, που την κούραρε όλο το διάστημα της ασθένειάς της, Προς τιμήν του, η Άγκαθα έβαλε τον χαρακτήρα ενός έλληνα γιατρού στο φημισμένο της «Φόνος στο Οριάν Εξπρές», να βοηθά τον Ηρακλή Πουαρώ στην εξιχνίαση του εγκλήματος. Παρ’ όλες τις ταλαιπωρίες της, η συγγραφέας γράφει ενθουσιωδώς στην αυτοβιογραφία της: «Είμαι σίγουρη ότι κανείς δεν απόλαυσε γαμήλιο ταξίδι καλύτερο από το δικό μας!».

Η Άγκαθα Κρίστι επισκέφθηκε πολλές φορές τη χώρα μας από τότε, τις περισσότερες μαζί με τον Μαξ. Η Ελλάδα είναι παρούσα στο έργο της, πρωτίστως με το επηρεασμένο από την ελληνική μυθολογία μικρό όνομα του μεγαλύτερου ήρωά της, του Ηρακλή Πουαρώ. Αλλά και πολλές φορές χρησιμοποίησε ήρωες ελληνικής καταγωγής στα βιβλία της, το όνομα των οποίων τελείωνε –σχεδόν πάντα- σε –πουλος (Papopoulos, Zeropoulos κ.λ.π.), πράγμα που μαρτυρά την εκτενή επίσκεψή της στην Πελοπόννησο και την επαφή της με τους ντόπιους. Eπίσης υπάρχει και η νουβέλα της «Ερωτικό τρίγωνο στη Ρόδο», με ήρωα τον Ηρακλή Πουαρώ που απολαμβάνει τις φθινοπωρινές διακοπές του στο νησί.

Αυτός, της Άγκαθα Κρίστι και της Ελλάδας, ήταν ένας έρωτας αμοιβαίος!

(Σ.τ.Σ.: Τα αποσπάσματα, σε πρώτο πρόσωπο, αντλήθηκαν από το βιβλίο “Agatha Christie, An Autobiography”, Fontana/Collins, 1977. Η μετάφραση δική μου).

Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό ΕΠΑΘΛΟ, Τ.120

Advertisements